Niet in slaap kunnen komen, kan
een groot probleem zijn. Wie niet direct naar een slaapmiddel wil
grijpen, neemt zijn toevlucht tot warme melk, schaapjes tellen of
een saai boek lezen. Maar er zijn ook melatoninetabletjes te koop.
Werkt melatonine bij slaapproblemen?

Apotheker Boudewijn van den Aarsen, Eus
van Someren, hoofd Slaap en Cognitie van het Nederlands Instituut
voor Neurowetenschappen, en homeopatisch arts Maria Klompé geven
uitleg.
Boudewijn van den Aarsen, apotheker bij Mediq
Apotheken: "Melatonine kan een goede nachtrust zeker
bevorderen."
"Melatonine is een lichaamseigen stof die aangemaakt wordt in de
pijnappelklier. Het wordt gevormd uit het lichaamseigen stofje
serotonine. Het kan zijn dat alleen de melatoninebalans verstoord
is. Maar heeft iemand klachten van depressieve aard, dan is vaak de
serotoninebalans verstoord. Hierdoor wordt er ook minder melatonine
aangemaakt. Serotonine zorgt, naast een goede en gezonde nachtrust,
voor zoveel meer. Melatonine zorgt voor een goed dag- en nachtritme
en is dus slechts een onderdeeltje in het geheel."
"Waarom dan geen extra serotonine? Omdat het beter is om zoveel
mogelijk bij het originele stofje te blijven. Heeft u geen
depressie, maar wel een verstoord dag- en nachtritme, dan vult u
aan wat nodig is: melatonine. In Nederland is melatonine in een
sterkte tot 0,1 milligram een voedingssupplement en vrij
verkrijgbaar bij apothekers en drogisterijen. Boven de 0,1
milligram heeft u een recept van een arts nodig, omdat het dan
wordt gezien als geneesmiddel."
"Het is bekend dat mensen boven de 40-45 jaar minder melatonine
aanmaken. Zij kunnen zeker baat hebben bij extra melatonine, net
als mensen die bètablokkers gebruiken. Daarvan is bekend dat ze de
aanmaak van melatonine verlagen. Een sterkere dosis is aan te
bevelen bij een ernstig verstoord dag- en nachtritme of bij
kinderen en volwassenen die bijvoorbeeld methylfenidaat (merknamen
Ritalin, Concerta, Medikinet) slikken, omdat ze ADHD hebben.
Daarnaast kun je melatonine gebruiken om de gevolgen van een jetlag
te verminderen."
"Of melatonine bij iedereen werkt? Bij de een wat meer, bij de
ander wat minder. Maar zonder melatonine is de slaap in ieder geval
minder diep. En nog een interessant weetje over melatonine: het
werkt niet alleen om beter te slapen, maar ook als antioxidant en
ondersteuning van het immuunsysteem. Wil je extra profijt hebben
van melatonine? Slik er dan een vitamine B-complex bij of - als je
al een multivitamine gebruikt - vitamine B6."
Eus van Someren, hoofd Slaap en Cognitie van het
Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen : "Kijk ook altijd
naar de reden waarom je slecht slaapt."
"Bij chronisch slecht slapen gaan we uit van minimaal drie nachten
per week, minimaal drie maanden lang. 10 procent van de mensen
leidt aan chronische slapeloosheid; boven de 70 jaar is dat zelfs
40 procent. Er zijn veel verschillende oorzaken voor slapeloosheid.
Twee heel verschillende redenen voor slechte slaap zijn
bijvoorbeeld een slecht functionerende biologische klok en een
toestand van stress."
"De pijnappelklier produceert melatonine, een stof die het
slaapproces ondersteunt. Bij een melatoninetekort kunt u dagelijks
op dezelfde tijd melatonine innemen, zodat uw biologische klok
beter gaat functioneren. Het effect zal bij iedereen anders zijn,
omdat het er onder andere vanaf hangt hoe gevoelig u voor
melatonine bent. Bijwerkingen zijn er niet, al zou ik het zelf niet
aan kinderen onder de 16 jaar geven om het natuurlijke proces van
melatonine-aanmaak niet te verstoren."
"Slapeloosheid is voor iedereen anders. Om meer te weten te komen
over slaap, doen we in ons instituut onderzoek naar waarom mensen
slecht slapen. En soms met verrassend resultaat. In een groep van
25 slechte slapers ontdekten we door hersenscans iets waar niemand
ooit eerder aan had gedacht: bij de meeste van deze slechte slapers
bleek het 'comfortgebied' niet goed ontwikkeld (lig ik goed en
lekker warm, zijn de omstandigheden om te slapen goed). Komt die
boodschap niet goed aan of wordt deze niet verwerkt, dan is het
niet raar dat het brein wakker wil blijven."
Maria Klompé, homeopatisch arts: "Een homeopaat
zoekt de onderliggende oorzaak."
"Heeft u - tijdelijke - slaapproblemen, bijvoorbeeld omdat uw
slaapritme verstoord is door een jetlag, dan kunt u zeker snel baat
hebben bij melatonine. Dat neemt u dan een paar dagen en dan is
alles weer als vanouds. Zijn er andere oorzaken waarom iemand de
slaap niet kan vatten, dan kan de één wel effect merken van
melatonine, terwijl een ander er geen baat bij heeft."
"We kijken in de homeopathie niet alleen naar het probleem, maar
vooral naar de onderliggende oorzaak. We kijken naar meer dan de
fysieke klacht. Ook bij ogenschijnlijk 'normale' klachten als
restless legs of opvliegers kijken we verder. Waarom is het
evenwicht in uw lichaam verstoord? Zelfs als iets genetisch bepaald
is, proberen we uit te vinden wat er aan de hand is waardoor u er
nu ineens last van hebt. Wanneer is het begonnen? In welke situatie
zat u?"
"Een homeopaat vraagt u het hemd van uw lijf. Dat hoort er nou
eenmaal bij om een goede diagnose te stellen en een voor u geschikt
middel te vinden. Zo'n middel gebruikt u dan een paar weken en dan
kijken we hoe ver u ermee gekomen bent. Helpt het niet, of niet
voldoende, dan onderzoeken we waarom dat zo is en adviseren we een
nieuw middel of hetzelfde middel in een andere verdunning of
samenstelling."
"Ook bij slapeloosheid vragen we door. Vaak ontdekken mensen dan
waarom ze eigenlijk zo slecht slapen. Het middel kiezen we op die
onderliggende oorzaak. Dat maakt homeopathie een individueel
proces."